रत्नागिरीत बँक कर्मचाऱ्यांचे जोरदार आंदोलन; ५ दिवसांचा आठवडा आणि PLI योजनेविरोधात उठवला आवाज

रत्नागिरी: बँकिंग क्षेत्रात दीर्घकाळापासून प्रलंबित असलेल्या ५ दिवसांच्या कामाचा आठवडा लागू करावा आणि केंद्र सरकारची नव्याने आलेली भेदभावपूर्ण ‘परफॉर्मन्स लिंक्ड इन्सेंटिव्ह’ (PLI) योजना तात्काळ मागे घ्यावी, या प्रमुख मागण्यांसाठी रत्नागिरीतील बँक कर्मचाऱ्यांनी आक्रमक पवित्रा घेतला आहे. ‘युनायटेड फोरम ऑफ बँक युनियन्स’ (UFBU) च्या नेतृत्वाखाली रत्नागिरीतील शिवाजीनगर येथील बँक ऑफ इंडियाच्या झोनल कार्यालयासमोर बँक कर्मचारी आणि अधिकाऱ्यांनी एकत्र येत जोरदार निदर्शने केली.

दोन वर्षांपासून ५ दिवसांच्या बँकिंगचा प्रस्ताव धूळ खात

मार्च २०२४ मध्ये पार पडलेल्या १२व्या द्विपक्षीय वेतन करारादरम्यान इंडियन बँक्स असोसिएशनने (IBA) देशभरात ५ दिवसांचे बँकिंग लागू करण्यास औपचारिक मान्यता दिली होती. त्यानुसार संपूर्ण प्रक्रिया पूर्ण करून हा प्रस्ताव मंजुरीसाठी केंद्र सरकारकडे पाठवण्यात आला होता. मात्र, दोन वर्षांहून अधिक कालावधी लोटला तरीही केंद्र सरकारने यावर कोणताही ठोस निर्णय घेतलेला नाही. सरकारच्या या दिरंगाईमुळे बँक कर्मचाऱ्यांमध्ये तीव्र नाराजी पसरली असून, हा हक्काचा ५ दिवसांचा आठवडा विनाविलंब लागू करावा, अशी ठाम भूमिका आंदोलकांनी मांडली.

PLI योजनेतील विषमतेवर तीव्र संताप

बँकेच्या वार्षिक नफ्यावर आणि कामगिरीवर आधारित प्रोत्साहन भत्ता (PLI) देण्याबाबत संघटना आणि व्यवस्थापनात सहमती झाली होती. मात्र, केंद्र सरकारच्या वित्त मंत्रालयाने जारी केलेल्या नव्या नियमांमुळे बँक कर्मचाऱ्यांमध्ये प्रचंड असंतोष निर्माण झाला आहे.

• ९५% कर्मचाऱ्यांना केवळ १५ दिवसांचा पगार: देशातील सुमारे ८ लाख कर्मचाऱ्यांपैकी ९५% कर्मचारी (पार्ट-टाइम कर्मचाऱ्यांपासून ते स्केल-३ अधिकाऱ्यांपर्यंत) प्रत्यक्ष ग्राऊंड लेव्हलवर काम करतात. मात्र, नव्या नियमानुसार त्यांना जास्तीत जास्त केवळ १५ दिवसांचे वेतन PLI म्हणून मिळणार आहे.

• ५% उच्चपदस्थांना ३६५ दिवसांचे वेतन: दुसरीकडे, स्केल-४ ते स्केल-७ मधील उच्चपदस्थ अधिकाऱ्यांना ३६५ दिवसांपर्यंतचा (पूर्ण वर्षाचा) पगार PLI म्हणून देण्याची तरतूद करण्यात आली आहे.

या विषमतेवर बोट ठेवत, “रात्रंदिवस राबणाऱ्या सामान्य कर्मचाऱ्यांच्या तोंडाला पाने पुसून केवळ मूठभर अधिकाऱ्यांची झोळी भरणारे हे धोरण अन्यायकारक आहे,” असा थेट आरोप युनियनच्या प्रतिनिधींनी केला आहे.

महिला कर्मचाऱ्यांची लक्षवेधी उपस्थिती; पुढील आंदोलनाचा इशारा

या आंदोलनाचे वैशिष्ट्य म्हणजे विविध राष्ट्रीयकृत आणि खासगी बँकांमधील महिला अधिकारी व कर्मचाऱ्यांनी मोठ्या संख्येने उपस्थित राहून आपला आवाज बुलंद केला. ‘UFBU’ मधील विविध घटक संघटनांच्या पदाधिकाऱ्यांनी या आंदोलनाचे नेटके संयोजन केले होते.

शासनाने कर्मचाऱ्यांच्या भावनांची तातडीने दखल घेऊन या मागण्या मान्य न केल्यास, आगामी काळात हे आंदोलन अधिक तीव्र आणि व्यापक केले जाईल, असा स्पष्ट इशारा कर्मचारी संघटनांनी यावेळी दिला आहे.