रत्नागिरी: गेल्या काही वर्षांपासून कोकणातील शेतकरी आणि बागायतदार बदलत्या हवामानाचा मोठा फटका सहन करत आहेत. कधी अवकाळी पाऊस, कधी वाढती उष्णता, तर कधी दुष्काळसदृश परिस्थितीमुळे हापूसच्या मोहरावर आणि फळधारणेवर विपरित परिणाम होत असतो. वाढत्या उत्पादन खर्चामुळे आर्थिक संकटात सापडलेल्या याच कोकणी बागायतदारांच्या पाठीशी राज्य शासन ठामपणे उभे राहिले असून, आंबा उत्पादकांसाठी अत्यंत दिलासादायक बातमी समोर आली आहे.
सन २०२६-२७ च्या आगामी हंगामासाठी आंबा पिकाचा विमा हप्ता प्रतिहेक्टरी १३ हजार ६०० रुपयांवरून थेट ८ हजार ५०० रुपये करण्यात आला आहे. यामुळे शेतकऱ्यांची हेक्टरी तब्बल ५ हजार १०० रुपयांची थेट बचत होणार असल्याची महत्त्वाची माहिती जिल्ह्याचे पालकमंत्री उदय सामंत यांनी दिली.
नेमके काय बदल झाले? ठळक बाबी:
१. आर्थिक ताण हलका, अधिकाधिक शेतकऱ्यांना संरक्षण
विमा हप्त्यात ५ हजार १०० रुपयांची कपात झाल्यामुळे शेतकऱ्यांवरील आर्थिक ओझे कमी होणार आहे. खर्चाच्या भीतीने जे शेतकरी आतापर्यंत विमा उतरवण्यास कचरत होते, त्यांनाही आता या सवलतीमुळे आपल्या बागेला विमा कवच देणे अधिक सोयीचे ठरणार आहे.
२. विमा संरक्षणाची मुदत ३१ मेपर्यंत वाढवली
कोकणात मे महिन्याच्या दुसऱ्या पंधरवड्यात वादळी वारे आणि वळीव (अवकाळी) पावसाचा तडाखा बसण्याचा धोका नेहमीच असतो. झाडावर तयार झालेला आंबा अवघ्या काही तासांच्या वादळात गळून पडल्याने शेतकऱ्यांचे अतोनात नुकसान व्हायचे. यापूर्वी विम्याचे संरक्षण केवळ १५ मेपर्यंत मर्यादित होते. मात्र, शेतकऱ्यांची गरज ओळखून आता ही मुदत ३१ मेपर्यंत वाढवण्यात आली आहे. त्यामुळे हंगामाच्या शेवटच्या टप्प्यापर्यंत बागा सुरक्षित राहतील.
३. नारळ आणि सुपारीचा पहिल्यांदाच समावेश!
कोकणातील केवळ आंबाच नव्हे, तर नारळ आणि सुपारी या नगदी बागांचे अर्थकारणही महत्त्वाचे आहे. या विशेष फळपीक विमा योजनेमध्ये इतिहासामध्ये प्रथमच नारळ व सुपारी या पिकांचा समावेश करण्यात आला आहे. यामुळे किनारपट्टीवरील बागायतदारांनाही नैसर्गिक आपत्तीच्या वेळी शासकीय मदतीचा मोठा आधार मिळणार आहे.
योजनेचा लाभ कसा मिळणार?
विमा हप्त्यातील कपात आणि वाढीव मुदत अत्यंत दिलासादायक असली, तरी या योजनेचे लाभ शासनाने ठरवून दिलेल्या अधिसूचित क्षेत्रांनुसार, संबंधित पात्रता निकष व विमा कंपनीच्या नियमांनुसारच लागू राहतील. त्यामुळे परिसरातील सर्व बागायतदारांनी वेळेत आवश्यक कागदपत्रांची पूर्तता करून योजनेचा लाभ घ्यावा, असे आवाहन करण्यात आले आहे.
