आजपासून पितृपक्ष सुरू झाला आहे. १० सप्टेंबर ते २५ सप्टेंबरपर्यंतचा कालावधी असेल. या दरम्यान तिथींच्या फरकामुळे दुसरे आणि तिसरे श्राद्ध १२ तारखेला केले जाईल. अशा प्रकारे पितृ पक्षाचे एकूण १६ दिवस असतील. या दिवसांमध्ये पितरांना नमस्कार करणे आणि विशिष्ट तिथीला श्राद्ध करणे आवश्यक आहे. या दिवशी पितरांच्या नावाने ब्राह्मणांना श्राद्ध, पिंडदान आणि अन्नदान केले जाते.
देव, ऋषी किंवा पूर्वजांना पितरांना तृप्त करणे आणि काळे तीळ मिसळलेले पाणी अर्पण करण्याच्या प्रक्रियेला तर्पण म्हणतात. त्याचबरोबर पितरांना तृप्त करण्यासाठी पिंडदान आणि ब्राह्मण भोजन केले जाते. या तिघांना श्राद्ध म्हणतात. पवित्र नद्यांच्या काठी किंवा गया यात्रेत श्राद्ध करण्याचा कायदा आहे. जमत नसेल तर घरी एकांतात किंवा गोठ्यात जाऊन करता येते.
धार्मिक मान्यतेनुसार पितृ लोक दक्षिण दिशेला असतात. यामुळे संपूर्ण श्राद्ध करताना दक्षिण दिशेकडे तोंड करावे. पितृतिथीला सकाळी किंवा संध्याकाळी श्राद्ध करू नये. शास्त्रात निषिद्ध आहे. श्राद्ध नेहमी दुपारी करावे. तर्पणमध्ये पितरांना दूध, तीळ, कुशा, फुले, पाणी देऊन तृप्त केले जाते. जल अर्पण केल्याने पितरांची तहान भागते, नाहीतर पितर तहानलेले राहतात. त्यामुळे श्राद्धाच्या दिवशी आवश्यक गोष्टी जमवता येत नसतील, तरी किमान पाण्याने तर्पण करावे.
पुत्र पित्याचे श्राद्ध करतो. एकापेक्षा जास्त पुत्र असल्यास ज्येष्ठ पुत्राचेच श्राद्ध करावे. मुलगा नसताना पत्नीने श्राद्ध करावे. जर पत्नी नसेल तर सख्खा भाऊ श्राद्ध करू शकतो. ब्राह्मणांना भोजन आणि पिंड दान केल्याने पितरांना अन्न मिळते. कापड दानातून पितरांना कपडे दिले जातात. प्रत्येक पौर्णिमा आणि अमावास्येला पितरांची पूजा करावी.
