रत्नागिरी: महाराष्ट्राच्या विस्तीर्ण आणि संवेदनशील पश्चिम किनारपट्टीच्या सुरक्षेसाठी एक अत्यंत महत्त्वाची आणि अभिमानास्पद घडामोड समोर आली आहे. भारतीय तटरक्षक दलाच्या (Indian Coast Guard) रत्नागिरी येथील एअर स्टेशनवर पूर्णपणे स्वदेशी बनावटीचे ‘एएलएच एमके-३’ (ALH MK-3) हे अत्याधुनिक आणि प्रगत हलके हेलिकॉप्टर दाखल झाले आहे.
हेलिकॉप्टरचे रत्नागिरी एअर स्टेशनवर लँडिंग होताच, परंपरेनुसार विमानावर पाण्याच्या जोरदार धारा उडवून अर्थात ‘वॉटर कॅनन सॅल्यूट’ (Water Cannon Salute) देऊन त्याचे दिमाखात स्वागत करण्यात आले.
रत्नागिरीच्या ८३१ स्क्वॉड्रनला मिळणार ५ नवी हेलिकॉप्टर्स
भारतीय तटरक्षक दलाने पश्चिम सागरी क्षेत्राच्या सुरक्षेला प्राधान्य देत रत्नागिरी एअर स्टेशनसाठी एकूण पाच ALH MK-3 हेलिकॉप्टर्स देण्याचा निर्णय घेतला आहे. या ५ विमानांपैकी ‘सीजी ८७५’ (CG 875) हे पहिले हेलिकॉप्टर आता प्रत्यक्ष सेवेत रुजू झाले आहे.
रत्नागिरीतील ८३१ स्क्वॉड्रनच्या ताफ्यात उर्वरित विमानेही टप्प्याटप्प्याने सामील केली जातील. यामुळे तटरक्षक दलाच्या हवाई पाळत ठेवण्याच्या आणि कोणत्याही आणीबाणीच्या प्रसंगी तत्काळ मदत पोहोचवण्याच्या क्षमतेत प्रचंड वाढ होणार आहे.
अत्याधुनिक डोळे आणि अचूक मारा: अशी आहेत वैशिष्ट्ये
‘हिंदुस्तान एरोनॉटिक्स लिमिटेड’ने (HAL) तयार केलेले हे हेलिकॉप्टर तंत्रज्ञानाच्या दृष्टीने जागतिक दर्जाचे आहे:
-
प्रगत रडार यंत्रणा: विमानातील रडार आणि ‘इलेक्ट्रो-ऑप्टिकल पॉड’मुळे समुद्रात खूप दूरवर असलेल्या कोणत्याही संशयास्पद हालचालींवर रात्रीच्या अंधारातही स्पष्ट नजर ठेवता येते.
-
ऑटोमॅटिक आयडेंटिफिकेशन सिस्टीम (AIS): समुद्रातून जाणाऱ्या जहाजांची अचूक ओळख पटवणे या सिस्टीममुळे काही सेकंदांत शक्य होते.
-
१२.७ मिमी हेवी मशीन गन: स्वसंरक्षण आणि सागरी घुसखोरी मोडून काढण्यासाठी या हेलिकॉप्टरच्या केबिनमध्ये १२.७ मिमी क्षमतेची हेवी मशीन गन बसवण्यात आली आहे, जी लक्ष्याचा अचूक वेध घेण्यास सक्षम आहे.
-
विशेष आर्थिक क्षेत्र (EEZ) सुरक्षा: भारताच्या २०० सागरी मैलांपर्यंतच्या विशेष आर्थिक क्षेत्राचे रक्षण करणे आणि संशयास्पद जहाजांवर त्वरित कारवाई करणे आता अधिक सुलभ होणार आहे.
‘आत्मनिर्भर भारत’ मोहिमेतील मोठी झेप
पंतप्रधान नरेंद्र मोदी यांच्या ‘आत्मनिर्भर भारत’ आणि ‘मेक इन इंडिया’ धोरणांतर्गत संरक्षण दलांना स्वदेशी शस्त्रास्त्रांनी सुसज्ज केले जात आहे. मेसर्स एचएएल (HAL) सोबत झालेल्या नव्या करारातील ९ विमानांपैकी हे ५ वे हेलिकॉप्टर तटरक्षक दलाला मिळाले आहे. यामुळे भारताचे परदेशी तंत्रज्ञानावरील अवलंबित्व कमी होत असून संरक्षण क्षेत्रात देश स्वावलंबी होत असल्याचे स्पष्ट दिसत आहे.
नागरिक आणि मच्छिमारांसाठी वरदान ठरणार
केवळ सीमारेषेची सुरक्षाच नव्हे, तर हे हेलिकॉप्टर अरबी समुद्रातील नागरी मोहिमांमध्येही मोलाची भूमिका बजावेल:
-
शोध व बचाव कार्य (Search and Rescue): चक्रीवादळ, वादळी वारे किंवा बोट बुडण्याच्या प्रसंगी संकटात सापडलेल्या मच्छिमारांना वाचवण्यासाठी हे विमान अत्यंत उपयुक्त ठरेल.
-
सागरी प्रदूषण नियंत्रण: तेल गळती (Oil Spill) किंवा समुद्रातील रासायनिक प्रदूषण वेळेत शोधून त्यावर नियंत्रण मिळवण्यासाठी याची मदत होईल.
-
जलद वैद्यकीय मदत: समुद्रात आजारी किंवा जखमी झालेल्या व्यक्तींना तातडीने सुरक्षित स्थळी हलवण्यासाठी हे विमान सज्ज असेल.
रत्नागिरीत ‘ALH MK-3’ च्या आगमनामुळे कोकण किनारपट्टीभोवती सुरक्षिततेचे एक अभेद्य कवच तयार झाले असून, तटरक्षक दलाच्या शिरपेचात आणखी एक मानाचा तुरा रोवला गेला आहे.
