शिर्षक: गोधरा हत्याकांडाचे वारे पुन्हा तापले: सोनिया गांधींच्या पुस्तकातील दाव्यावर एसआयटीचे प्रमुख राकेश अस्थानांचा पलटवार!
देशाला हादरवून सोडणाऱ्या २००२ मधील गोधरा रेल्वे अग्निकांड प्रकरणाची चर्चा आजही राष्ट्रीय राजकारणात कायम आहे. या भीषण घटनेला अनेक वर्षे लोटली असली, तरी या प्रकरणावरून सुरू असलेल्या राजकीय आणि वैचारिक वादाला आता एक नवीन वळण मिळाले आहे. काँग्रेसच्या वरिष्ठ नेत्या सोनिया गांधी यांनी त्यांच्या ‘Belonging: A Journey of Love’ या नुकत्याच प्रकाशित झालेल्या पुस्तकात या हत्याकांडावर भाष्य केले आहे. पुस्तकातील पानांवर साबरमती एक्सप्रेसला लागलेल्या आगीचे कारण आजही ‘विवादित’ असल्याचे नमूद करण्यात आले आहे, ज्यावरून आता जोरदार राजकीय उलटतपासणी सुरू झाली आहे.
सोनिया गांधींच्या या दाव्यावर तीव्र आक्षेप घेत, त्यावेळच्या विशेष तपास पथकाचे (SIT) प्रमुख आणि देशाचे माजी आयपीएस अधिकारी राकेश अस्थाना यांनी मौन सोडले आहे. एका मुलाखतीदरम्यान त्यांनी हा दावा पूर्णपणे फेटाळून लावत ही घटना कोणताही अपघात नसून एक पूर्वनियोजित आणि सुनियोजित कट होता, असे ठाम प्रतिपादन केले आहे.
फॉरेन्सिक पुराव्यांच्या आधारावरच झाली कायदेशीर कारवाई माजी आयपीएस अधिकारी राकेश अस्थाना यांनी या संपूर्ण प्रकरणाच्या तपासामागील सखोल बाजू मांडली. ते म्हणाले की, “या खटल्याचा तपास केवळ कोणाच्या तरी कबुलीजबाबावर अवलंबून नव्हता. यामागे अत्यंत सखोल फॉरेन्सिक पुरावे, प्रत्यक्षदर्शींच्या साक्षी आणि घटनास्थळावरील तांत्रिक बाबींचा भक्कम आधार होता. याच पुराव्यांच्या जोरावर ट्रायल कोर्ट आणि गुजरात उच्च न्यायालयाने दोषींना कठोर शिक्षा सुनावली आहे.”
त्या काळ्या दिवसाचा घटनाक्रम आणि कट कसा रचला गेला? राकेश अस्थाना यांनी २००२ मधील त्या दुर्दैवी दिवसाचा सखोल घटनाक्रम उलगडला. त्यांच्या म्हणण्यानुसार, सकाळी ८ वाजून १० मिनिटांनी साबरमती एक्सप्रेस प्लॅटफॉर्मवरून पुढे निघताच ३ ते ४ डब्यांची चेन पुलिंग करण्यात आली. त्यानंतर काही अंतरावर पुन्हा व्हॅक्यूम की फिरवून ती ‘सिग्नल फलिया’ भागात थांबवण्यात आली.
ट्रेन जिथे थांबवण्यात आली, तिथे आधीच १५० ते २०० लोकांचा जमाव जमला होता. या जमावातील २० ते २५ तरुणांनी आधीच मोठ्या प्रमाणावर पेट्रोल जमा करून ठेवले होते. हल्लेखोरांनी एस-६ (S-6) आणि एस-७ (S-7) डब्यांचे कॅनव्हास वेस्टिब्यूल कापले. बाहेरील दगडफेकीमुळे प्रवाशांनी आतून दरवाजे बंद करण्याचा प्रयत्न केला, मात्र हल्लेखोरांनी बळकावून डब्यात प्रवेश केला आणि तब्बल १४० लिटर पेट्रोल ओतून आग लावली. या अत्यंत भीषण आणि क्रूर हल्ल्यात अवघ्या ५ मिनिटांत संपूर्ण एस-६ डबा भक्षस्थानी पडला, ज्यामध्ये २७ महिला, १० मुले आणि २२ पुरुषांचा जळून होरपळून मृत्यू झाला.
हा अपघात कसा असू शकतो? सोनिया गांधींच्या पुस्तकातील दाव्यांवर प्रश्नचिन्ह उपस्थित करत अस्थानांनी विचारले की, सकाळीच सुनियोजित पद्धतीने जमाव गोळा होणे, पेट्रोलची व्यवस्था करणे आणि ‘अमन गेस्ट हाऊस’मध्ये बसून संपूर्ण कट रचणे, याला अपघात कसे म्हटले जाऊ शकते? या गेस्ट हाऊसचा मालक रज्जाक कुरकुर हा देखील या कटातील एक मुख्य सूत्रधार होता, हे तपासात स्पष्ट झाले होते.
सोनिया गांधींच्या पुस्तकात नेमके काय म्हटले आहे? सोनिया गांधी यांनी आपल्या पुस्तकाच्या पानांवर (पान क्र. ४०१ ते ४०३) लिहिले आहे की, अयोध्येतून अहमदाबादला परतणाऱ्या साबरमती एक्सप्रेसच्या डब्यांना आग लावल्यानंतर गुजरातमध्ये हिंसक दंगली उसळल्या होत्या. या आगीची नेमकी कारणे अद्यापही काही प्रमाणात विवादित मानली जातात, परंतु या घटनेनंतर राज्यात पसरलेल्या हिंसाचारात मोठ्या प्रमाणावर सर्वसामान्यांना नाहक त्रास सहन करावा लागला.
