कानपूर: उत्तर प्रदेशातील कानपूर येथील चकेरी विमानतळावर (सिव्हिल एरोड्रम) रात्रीच्या प्रशिक्षणादरम्यान एक अतिशय धक्कादायक आणि गंभीर अपघात घडला आहे. विमान धावपट्टीवर उतरल्यानंतर, त्याचे इंजिन पूर्णपणे बंद होण्यापूर्वीच एक २२ वर्षीय महिला प्रशिक्षणार्थी पायलट घाईघाईने खाली उतरली. त्याच वेळी ती विमानाला गतीने फिरणाऱ्या पंख्याच्या (प्रोपेलर) थेट संपर्कात आली आणि तिच्या पाठीला गंभीर दुखापत झाली.
या घटनेची नागरी विमान वाहतूक महासंचालनालयाने (DGCA) अत्यंत गंभीर दखल घेतली असून, संबंधित विमानाचे उड्डाण थांबवून (Ground) उच्चस्तरीय चौकशीचे आदेश दिले आहेत.
नक्की काय घडलं?
ही घटना २६ जून २०२६ रोजी रात्रीच्या वेळी घडली. ‘गार्ग एव्हिएशन’ (Garg Aviation) या फ्लाइंग ट्रेनिंग संस्थेचे ‘टेक्नाम P2006T’ (Tecnam P2006T – नोंदणी क्रमांक VT-NBV) हे दुहेरी इंजिन असलेले छोटे प्रशिक्षण विमान रात्रीच्या सरावासाठी (Night Flying Training) हवेत झेपावले होते. या विमानात एक मुख्य फ्लाईट इन्स्ट्रक्टर (प्रशिक्षक) आणि रिया बात्रा नावाची महिला कॅडेट (प्रशिक्षणार्थी पायलट) सवार होते.
रात्री साधारण ८:४० ते ९:०० च्या दरम्यान विमानाने चकेरी विमानतळावर सुरक्षित लँडिंग केले. मात्र, विमान पूर्णपणे थांबून त्याचे इंजिन बंद होण्यापूर्वीच, रिया विमानाचा दरवाजा उघडून खाली उतरली. रात्रीच्या अंधारात विमानाचे प्रोपेलर (मोठे पंखे) अजूनही अतिशय वेगाने फिरत होते. रियाचे याकडे दुर्लक्ष झाले आणि ती थेट त्या फिरत्या पंख्याच्या कक्षेत आली. प्रोपेलरची जोरदार धडक तिच्या पाठीला आणि नितंबाला बसली. विमानात उपस्थित असलेल्या मुख्य प्रशिक्षकाने तिला थांबवण्यासाठी ओरडून सावध करण्याचा प्रयत्न केला आणि तात्काळ इंजिन बंद केले, पण तोपर्यंत उशीर झाला होता.
तातडीने उपचार आणि अधिकार्यांची गुप्तता
अपघातानंतर जखमी रियाला कानपूरच्या ‘रेजन्सी’ या खाजगी रुग्णालयात दाखल करण्यात आले, जिथे तिच्या जखमांवर टाके घालण्यात आले. सुदैवाने तिची प्रकृती आता धोक्यात नसून ती स्थिर आहे. मात्र, या संपूर्ण प्रकरणाची माहिती लपवण्याचा प्रयत्न स्थानिक पातळीवर झाला. अपघाताच्या दुसऱ्या दिवशी ‘गार्ग एव्हिएशन’ने DGCA ला याबाबत कळवले, तर २८ जून रोजी जेव्हा DGCA चे पथक तपासासाठी कानपूरला पोहोचले, तेव्हा या मोठ्या अपघाताचा खुलासा सार्वजनिक झाला.
DGCA कडून कडक कारवाई
या गंभीर निष्काळजीपणाची दखल घेत DGCA ने तात्काळ दोन मोठे निर्णय घेतले आहेत: १. विमान ग्राउंड: अपघातात समाविष्ट असलेल्या ‘VT-NBV’ या विमानाचा वापर तपास पूर्ण होईपर्यंत पूर्णपणे बंद करण्यात आला आहे. २. प्रशिक्षकाला ड्युटीवरून हटवले: संबंधित उड्डाण प्रशिक्षकाला (Flight Instructor) तात्काळ फ्लाईंग ड्युटीवरून हटवण्यात आले आहे (Off-Roster).
वेळेच्या बचतीसाठी सुरक्षेशी खेळ?
विमान वाहतूक क्षेत्रातील तज्ज्ञांच्या मते, कोणत्याही विमानाचे इंजिन आणि प्रोपेलर सुरू असताना प्रवाशांनी किंवा चालकाने खाली उतरणे अत्यंत बेकायदेशीर आणि जीवघेणे आहे. मात्र, काही फ्लाईंग स्कूलमध्ये वेळेची बचत करण्यासाठी आणि एका मागून एक सराव फेऱ्या (Sorties) लवकर पूर्ण करण्यासाठी, इंजिन चालू असतानाच एका प्रशिक्षणार्थीला उतरवून दुसऱ्याला विमानात बसवण्याची जीवघेणी प्रथा पाळली जाते. रिया स्वतः ३०० तासांच्या उड्डाणाचा अनुभव घेतलेली पायलट होती, तरीही तिच्याकडून ही चूक कशी झाली? की तिला तसे करण्यास सांगण्यात आले होते? याचा तपास आता DGCA करत आहे.
