रत्नागिरी: विद्यार्थ्यांच्या संपूर्ण शैक्षणिक प्रवासाला एका क्लिकवर आणणाऱ्या आणि त्यांना कायमस्वरूपी डिजिटल ओळख देणाऱ्या ‘अपार’ (APAAR – Automated Permanent Academic Account Registry) आयडी निर्मिती मोहिमेत रत्नागिरी जिल्ह्याने कौतुकास्पद कामगिरी नोंदवली आहे. ताज्या अहवालानुसार, जिल्ह्यात तब्बल ९४.५७ टक्के विद्यार्थ्यांचे अपार आयडी तयार करण्याचे काम यशस्वीरीत्या पूर्ण झाले आहे. या महत्त्वपूर्ण टप्प्यामुळे जिल्ह्यातील बहुसंख्य विद्यार्थ्यांचे शैक्षणिक दस्तऐवज आता सुरक्षित डिजिटल स्वरूपात जतन होण्याचा मार्ग सुकर झाला आहे.
काय आहे ‘अपार’ आयडी आणि त्याचे महत्त्व?
केंद्र सरकारच्या महत्त्वाकांक्षी ‘वन नेशन, वन स्टुडंट आयडी’ उपक्रमांतर्गत देशातील प्रत्येक विद्यार्थ्यासाठी हा १२ अंकी डिजिटल आयडी तयार केला जात आहे.
-
एकच डिजिटल ओळख: विद्यार्थ्याचे गुणपत्रक, विविध प्रमाणपत्रे, शिष्यवृत्ती आणि शैक्षणिक श्रेयांक (Academic Credits) एकाच ठिकाणी डिजिटली सुरक्षित राहतात.
-
शाळा बदलणे झाले सोपे: एका शाळेतून दुसऱ्या शाळेत किंवा उच्च शिक्षणासाठी प्रवेश घेताना कागदपत्रांच्या प्रत्यक्ष पडताळणीतील अडचणी संपून प्रवेश प्रक्रिया अत्यंत सुलभ होते.
-
भविष्यातील उपयोगासाठी सुरक्षित: शिक्षण संपल्यानंतरही नोकरी किंवा पुढील प्रशिक्षणासाठी ही डिजिटल ओळख कायमस्वरूपी उपयोगी पडते.
उर्वरित ५.४३ टक्के विद्यार्थ्यांचे आव्हान
जिल्ह्याने जवळपास ९५ टक्क्यांचा टप्पा गाठला असला, तरी आता १०० टक्के उद्दिष्ट पूर्ण करण्यासाठी शिक्षण विभागासमोर काही तांत्रिक आव्हाने आहेत. ज्या विद्यार्थ्यांचे आयडी अद्याप तयार झालेले नाहीत, त्यामागे प्रामुख्याने खालील कारणे समोर आली आहेत:
-
माहितीतील तफावत: विद्यार्थ्यांचे आधार कार्ड आणि शाळेच्या ‘युडायस प्लस’ (UDISE+) प्रणालीतील नावाच्या स्पेलिंगमध्ये, आडनावात किंवा जन्मतारखेत असणारा फरक.
-
पालकांची संमती (Parental Consent): अपार आयडी अल्पवयीन विद्यार्थ्यांसाठी तयार करताना पालकांची रीतसर संमती आवश्यक असते; काही ठिकाणी ही प्रक्रिया प्रलंबित आहे.
-
अपूर्ण कागदपत्रे: पत्ता किंवा आधार लिंकिंगमधील तांत्रिक त्रुटी.
शाळानिहाय फेरतपासणीवर भर
उर्वरित काम लवकरात लवकर मार्गी लावण्यासाठी आता शाळा पातळीवर विशेष मोहीम राबवण्याची तयारी सुरू आहे. प्रत्येक मुख्याध्यापक आणि वर्गशिक्षकांनी अशा प्रलंबित प्रकरणांची यादी तयार करून, पालकांशी थेट संपर्क साधून आधार दुरुस्ती किंवा संमतीपत्र घेण्याच्या सूचना दिल्या जात आहेत.
जिल्ह्यातील एकूण पात्र विद्यार्थ्यांची प्रत्यक्ष संख्या आणि तालुकानिहाय अधिकृत आकडेवारी लवकरच शिक्षण विभागाकडून जाहीर केली जाणार असून, रत्नागिरी जिल्हा १०० टक्के उद्दिष्ट गाठण्याच्या दिशेने वेगाने वाटचाल करत आहे.
