दापोली तालुक्यातील खेर्डी-माळवाडी गावात एका शेतातील विहिरीतून अचानक काहीतरी विव्हळण्याचा आवाज येऊ लागला. उत्सुकतेने जवळ जाऊन पाहिले तर काय, एक निष्पाप आणि सुंदर भेकर (Barking Deer) त्या खोल विहिरीत कोसळले होते! विहिरीच्या तळाशी असलेल्या कठीण खडकांवर पडल्यामुळे त्याचा पुढचा उजवा पाय गुडघ्यापासून पार मोडून गेला होता. वेदनेने व्याकुळ झालेल्या या वन्यजीवासाठी काळ जणू उभा ठाकला होता, पण गावकऱ्यांची समयसूचकता आणि वन विभागाची तत्परता त्याच्यासाठी देवदूत ठरली.
गावकऱ्यांची सतर्कता आणि वन विभागाची धाव
खेर्डी-माळवाडी येथील स्थानिक शेतकरी पांडुरंग केळकर यांना आपल्या शेतातील विहिरीत हे भेकर पडल्याचे सर्वात आधी समजले. परिस्थितीचे गांभीर्य ओळखून त्यांनी एक क्षणही वाया न घालवता तातडीने दापोली वन विभागाशी संपर्क साधला. वन विभागाचे रेस्क्यू पथक सर्व आवश्यक साहित्यासह तातडीने जंगलाच्या वाटेने घटनास्थळी रवाना झाले.
विहिरीची खोली आणि त्यातील कठीण खडक पाहता हे रेस्क्यू ऑपरेशन सोपे नव्हते. जराशी चूकही त्या जखमी जीवाच्या प्राणावर बेतू शकत होती. पण वन विभागाचे जवान आणि स्थानिक ग्रामस्थांनी एकमेकांच्या साथीने अतिशय काळजीपूर्वक दोरखंड आणि जाळ्यांच्या साहाय्याने विहिरीत उतरून त्या भेकराला सुखरूप बाहेर काढले.
प्राथमिक उपचारानंतर थेट पुण्यात रवानगी
विहिरीतून बाहेर काढताच पशुधन विकास अधिकारी डॉ. मुकुंद लोंढे यांनी घटनास्थळी धाव घेत भेकराची वैद्यकीय तपासणी केली. पायाला झालेली गंभीर दुखापत आणि हाड मोडल्याचे लक्षात येताच त्यांनी तातडीने प्राथमिक उपचार करून वेदना कमी करण्याचा प्रयत्न केला. मात्र, पायाच्या शस्त्रक्रियेसाठी आणि पुढील गुंतागुंतीच्या उपचारांसाठी त्याला तातडीने पुणे येथील अत्याधुनिक ‘वन्यजीव रेस्क्यू सेंटर’मध्ये हलवण्याचा निर्णय घेण्यात आला. एका विशेष वाहनातून तज्ज्ञांच्या देखरेखीखाली त्याला पुण्यात दाखल करण्यात आले असून, सध्या तिथे त्याच्यावर उपचार सुरू आहेत.
मार्गदर्शनाची आणि टीमवर्कची मोठी साथ
ही आव्हानात्मक मोहीम विभागीय वन अधिकारी गिरीजा देसाई आणि सहाय्यक वनसंरक्षक प्रियंका लगड यांच्या थेट मार्गदर्शनाखाली पार पडली. प्रत्यक्ष जमिनीवर वनक्षेत्रपाल प्रकाश पाटील यांच्या नेतृत्वात वनपाल रामदास खोत, वनरक्षक विश्वंभर झाडे आणि वन्यजीवप्रेमी किरण करमरकर यांनी गावकऱ्यांच्या मदतीने ही मोहीम यशस्वी करून एका निष्पाप वन्यजीवाला जीवदान दिले.
वन विभागाचे महत्त्वाचे आवाहन: जर आपल्या परिसरात कुठेही जखमी, संकटात सापडलेले किंवा अनाथ वन्यजीव आढळून आले, तर स्वतः कोणताही धोका पत्करू नका. तातडीने वन विभागाच्या ‘हॅलो फॉरेस्ट १९२६’ या टोल-फ्री क्रमांकावर किंवा स्थानिक वन कार्यालयाशी संपर्क साधा.
