कोकण होणार ‘ग्रीन एनर्जी हब’; २.७६ लाख कोटींची गुंतवणूक आणि हजारो रोजगाराची संधी!

विशेष वृत्त : निसर्गाचे भरभरून देणे लाभलेली आणि अथांग अरबी समुद्राच्या साथीने नटलेली कोकणची किनारपट्टी आता केवळ पर्यटनापुरती मर्यादित न राहता महाराष्ट्राच्या आर्थिक व औद्योगिक प्रगतीचा मुख्य कणा बनण्याच्या मार्गावर आहे. मुबलक सूर्यप्रकाश, वेगवान सागरी वारे आणि विस्तीर्ण सागरी मार्ग या निसर्गदत्त वैशिष्ट्यांचा पुरेपूर वापर करून कोकणाला देशातील अग्रगण्य ‘ग्रीन एनर्जी हब’ (Green Energy Hub) म्हणून विकसित करण्याची मोठी योजना आखण्यात आली आहे.

केंद्र शासनाचे ‘राष्ट्रीय ग्रीन हायड्रोजन मिशन’ आणि महाराष्ट्र शासनाचे ‘हरित ऊर्जा धोरण २०२३’ यांच्या संयुक्त उपक्रमातून या महत्त्वाकांक्षी बदलाची मुहूर्तमेढ रोवली जात आहे.

तब्बल २.७६ लाख कोटींची महागुंतवणूक आणि २०३० चे उद्दिष्ट

महाराष्ट्र सरकारच्या हरित ऊर्जा धोरणांतर्गत कोकण पट्ट्यात सुमारे २.७६ लाख कोटी रुपयांची विक्रमी गुंतवणूक आकर्षित करण्याचे लक्ष्य निर्धारित करण्यात आले आहे. या महाप्रकल्पांच्या माध्यमातून राज्य शासनाने २०३० पर्यंत दरवर्षी ५ लाख टन ग्रीन हायड्रोजन उत्पादनाचे धोरणात्मक उद्दिष्ट समोर ठेवले आहे. यामुळे पारंपरिक इंधनावरील अवलंबित्व कमी होऊन पर्यावरणपूरक स्वच्छ ऊर्जेची निर्मिती मोठ्या प्रमाणावर होईल.

स्थानिक तरुणांचे स्थलांतर थांबणार; ६४ हजारांहून अधिक रोजगाराच्या संधी

कोकणातील सुशिक्षित तरुणांना रोजगारासाठी वर्षानुवर्षे मुंबई, पुणे किंवा परराज्यांत स्थलांतर करावे लागत होते. मात्र, या हरित ऊर्जा क्रांतीमुळे कोकणातील तरुणांना आपल्या हक्काच्या मातीतच रोजगाराच्या सुवर्णसंधी मिळणार आहेत. या प्रकल्पांतून प्रत्यक्ष आणि अप्रत्यक्ष मिळून ६४,००० हून अधिक रोजगार निर्माण होणार आहेत:

1. उभारणी व पायाभूत सुविधांचा टप्पा (पुढील ३ ते ५ वर्षे):

   प्लॅन्ट उभारणीच्या काळात इंजिनिअर्स, मेकॅनिक्स, वेल्डर्स, सुपरव्हायझर्स आणि वाहन चालकांसाठी सुमारे २०,००० पेक्षा जास्त प्रत्यक्ष नोकऱ्या उपलब्ध होतील.

2. प्रकल्प संचालन टप्पा:

   प्रकल्प कार्यान्वित झाल्यानंतर केमिकल, इलेक्ट्रिकल व मेकॅनिकल इंजिनिअर्स, तांत्रिक तज्ज्ञ आणि मेंटेनन्स विभागासाठी २,००० हून अधिक कायमस्वरूपी नोकऱ्या मिळतील.

3. सेवा व पूरक उद्योग क्षेत्र:

   वाहतूक, लॉजिस्टिक्स, केटरिंग आणि इतर संलग्न सेवा क्षेत्रांमध्ये ३०,००० पेक्षा जास्त अप्रत्यक्ष रोजगाराचे नवे मार्ग खुले होतील.

स्थानिक तरुणांना या तांत्रिक कामांसाठी सज्ज करता यावे म्हणून कोकणातील औद्योगिक प्रशिक्षण संस्था (ITI) आणि तंत्रशिक्षण महाविद्यालयांमध्ये ग्रीन हायड्रोजन व अक्षय ऊर्जेशी संबंधित विशेष अभ्यासक्रमही सुरू करण्यात येत आहेत.

कोकणातील प्रमुख प्रस्तावित जिल्हानिहाय प्रकल्प