रत्नागिरी (संगमेश्वर): हिंदवी स्वराज्याचे दुसरे छत्रपती, धर्मवीर संभाजी महाराज यांच्या शौर्याची आणि बलिदानाची साक्ष देणाऱ्या संगमेश्वर तालुक्यातील कसबा येथील ऐतिहासिक भूमीवर आता एक भव्य आणि जागतिक दर्जाचे स्मारक आकारास येणार आहे. गेल्या काही काळापासून प्रशासकीय लाल फितीत अडकलेल्या या महत्त्वाकांक्षी प्रकल्पाची प्रदीर्घ प्रतीक्षा अखेर संपली आहे. या स्मारकाच्या उभारणीला वेग देण्यासाठी राज्य शासनाने तब्बल ३५० कोटी रुपयांचा नवीन आणि सुधारित आराखडा मंजूर केला आहे.
विधान परिषदेत भाजपचे आमदार प्रमोद जठार यांनी उपस्थित केलेल्या लक्षवेधी सूचनेला उत्तर देताना राज्याचे उद्योगमंत्री डॉ. उदय सामंत यांनी ही अत्यंत महत्त्वपूर्ण घोषणा केली. यामुळे इतिहासप्रेमी आणि स्थानिक नागरिकांमध्ये आनंदाचे वातावरण पसरले आहे.
इतिहास जिवंत होणार; राष्ट्रीय स्मारकाचे रूप
संगमेश्वरमधील सरदेसाई वाडा ही तीच ऐतिहासिक जागा आहे, जिथे मुघलांनी फितुरीचा अवलंब करून छत्रपती संभाजी महाराजांना कैद केले होते. स्वराज्याच्या इतिहासातील या अत्यंत संवेदनशील आणि पवित्र स्थळाचे एका भव्य राष्ट्रीय स्मारकात रूपांतर व्हावे, अशी मागणी जगभरातील शिवप्रेमी आणि स्थानिक नागरिक वर्षानुवर्षांपासून करत होते. आता शासनाने यावर शिक्कामोर्तब केल्याने प्रत्यक्ष कामाला लवकरच सुरुवात होण्याची चिन्हे आहेत.
दुसऱ्या टप्प्यात डोंगराळ भागासह अतिरिक्त भूसंपादन
हे स्मारक केवळ एक वास्तू न राहता, त्याला जागतिक दर्जाचे ऐतिहासिक वैभव प्राप्त करून देण्याचा शासनाचा मानस आहे. डॉ. उदय सामंत यांनी सभागृहात सांगितले की, स्मारकाची भव्यता आणखी वाढवण्यासाठी दुसऱ्या टप्प्यामध्ये आजूबाजूच्या डोंगराळ भागासह आवश्यकतेनुसार अतिरिक्त जमिनीचे संपादन केले जाईल. प्रकल्पाच्या भव्यतेत कोणतीही कमतरता पडू दिली जाणार नाही, अशी ग्वाहीही त्यांनी यावेळी दिली.
प्रशासकीय दिरंगाई दूर होणार?
यापूर्वी या स्मारकासाठी ४१७ कोटी ७५ लाख रुपयांचा सविस्तर प्रकल्प अहवाल (DPR) तयार करण्यात आला होता. तसेच मार्च २०२५ मध्ये विधिमंडळात याची घोषणा होऊन निधीची तरतूदही करण्यात आली होती. मात्र, कसबा ग्रामपंचायतीच्या हद्दीत येणाऱ्या या जागेच्या भूसंपादनाचा अधिकृत प्रस्ताव जिल्हाधिकाऱ्यांकडे वेळेत न पोहोचल्यामुळे वर्षभर हा प्रकल्प रखडला होता. आता नव्या ३५० कोटींच्या सुधारित आराखड्यामुळे तांत्रिक आणि प्रशासकीय अडचणींवर मात करून या राष्ट्रीय स्मारकाचे काम युद्धपातळीवर सुरू होईल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.
