सविस्तर बातमी: भारतीय रेल्वेने रेल्वे प्रवाशांच्या सुरक्षेच्या दृष्टीने एक अत्यंत महत्त्वपूर्ण आणि दिलासादायक निर्णय घेतला आहे. या नव्या निर्णयानुसार, आता केवळ ऑनलाईन (IRCTC) तिकीट काढणाऱ्यांनाच नव्हे, तर थेट रेल्वे स्थानकांच्या प्रवासी आरक्षण प्रणाली (PRS) केंद्रांवरून म्हणजेच तिकीट खिडकीवरून आरक्षित तिकीट काढणाऱ्या प्रवाशांसाठीही ‘ऐच्छिक प्रवास विमा योजना’ (Optional Travel Insurance Scheme) लागू करण्यात आली आहे. ही नवी सुविधा २७ ऑक्टोबर २०२६ पासून देशभरात अधिकृतपणे कार्यान्वित झाली आहे.
डिजिटल पेमेंटचा वापर करून अवघ्या ४५ पैशात सुरक्षा आतापर्यंत रेल्वे प्रवासादरम्यान मिळणाऱ्या या स्वस्त विम्याचा लाभ फक्त मोबाईल किंवा संगणकावरून आयआरसीटीसीच्या (IRCTC) संकेतस्थळावरून ई-तिकीट बुक करणाऱ्या प्रवाशांनाच मिळत होता. मात्र, रांगेत उभे राहून वा आरक्षण केंद्रांवरून तिकीट खरेदी करणाऱ्या सर्वसामान्य प्रवाशांनाही या संरक्षणापासून वंचित राहावे लागत होते. प्रवाशांची ही खंत लक्षात घेऊन रेल्वे प्रशासनाने आता आरक्षण केंद्रांवरून तिकीट बुक करतानाच हा विमा काढण्याचा उत्तम पर्याय उपलब्ध करून दिला आहे.
या योजनेचा लाभ घेण्यासाठी प्रवाशांना तिकीट काढताना आपला चालू मोबाईल क्रमांक द्यावा लागेल आणि विम्याचे शुल्क डिजिटल माध्यमातून अदा करावे लागेल. सध्या या प्रति प्रवासी विम्याचे (प्रीमियम) शुल्क अत्यंत अल्प म्हणजे केवळ ४५ पैसे इतके निश्चित करण्यात आले आहे. तिकीट खिडकीवरील कर्मचारी प्रवाशांना हा विमा घेण्याची विनंती करतील आणि त्यांच्या संमतीने डिजिटल पेमेंटद्वारे अवघ्या ४५ पैशांमध्ये हा विमा सुलभतेने काढून दिला जाईल. विमा उतरवल्यानंतर प्रवाशांच्या नोंदणीकृत मोबाईल क्रमांकावर (Registered Mobile Number) या पॉलिसीचा संपूर्ण तपशील आणि एसएमएस पाठवला जाईल.
विम्यामार्फत मिळणारी आर्थिक भरपाई आणि संरक्षण: IRCTC च्या ई-तिकीट प्रवाशांसाठी लागू असलेल्या नियमांप्रमाणेच या योजनेच्या अटी व शर्ती असतील, ज्या अंतर्गत प्रवाशांना खालीलप्रमाणे आर्थिक लाभ मिळू शकतील:
-
मृत्यू किंवा कायमस्वरूपी पूर्ण अपंगत्व आल्यास: १० लाख रुपयांची भरपाई.
-
कायमस्वरूपी अंशतः अपंगत्व आल्यास: ७.५ लाख रुपयांपर्यंतची मदत.
-
अपघातात दुखापत होऊन रुग्णालयात दाखल व्हावे लागल्यास उपचाराचा खर्च: २ लाख रुपयांपर्यंत.
-
अपघाती मृत्यूनंतर मृतदेह वाहतुकीचा खर्च: १०,००० रुपये.
मध्य रेल्वेसह सर्व संबंधित रेल्वे प्रशासनाकडून प्रवाशांना असे आवाहन करण्यात आले आहे की, त्यांनी रेल्वे आरक्षण केंद्रांवरून प्रवास तिकीट बुक करताना या ऐच्छिक विमा सुविधेचा आवर्जून लाभ घ्यावा. अगदी नगण्य खर्चात मिळणारे हे विमा कवच प्रवाशांच्या आणि त्यांच्या कुटुंबाच्या सुरक्षिततेच्या दृष्टीने अत्यंत मोलाचे ठरणार आहे.

