राजापूर: कोकणातील पावसाळा म्हणजे निसर्गाचे सुंदर रूप, पण याच पावसाळ्याच्या दिवसांत राजापूर तालुक्यातील मोसम गावात एक अत्यंत हृदयद्रावक आणि दुर्दैवी घटना घडली आहे. रेल्वे प्रशासनाच्या कथित दुर्लक्षामुळे भरधाव जाणाऱ्या रेल्वेने ट्रॅकवरून जाणाऱ्या चार दुभत्या म्हशींना जोरदार धडक दिली. ही धडक इतकी भीषण होती की, चारही निष्पाप जनावरे जागीच ठार झाली. या एकाच अपघातामुळे तळगाव येथील गरीब शेतकऱ्याचे अंदाजे ५ लाख रुपयांचे मोठे आर्थिक नुकसान झाले असून, ऐन उत्पन्नाच्या दिवसांत त्याच्यावर आभाळ कोसळले आहे. या घटनेमुळे संपूर्ण परिसरातून तीव्र हळहळ व्यक्त होत आहे.
नेमकं काय घडलं? तळगाव येथील एका कष्टकरी शेतकऱ्याच्या चार दुभत्या म्हशी मोसम गावातील सरवणकरवाडी परिसराजवळ रेल्वे मार्गाच्या कडेला नेहमीप्रमाणे चरत होत्या. हिरवेगार गवत चरत असताना त्या रेल्वे रुळाच्या जवळ पोहोचल्या. याच दरम्यान, कोकण रेल्वेच्या मार्गावरून एक अतिवेगवान रेल्वे धावत आली. चालकाला जनावरे दिसली तोपर्यंत उशीर झाला होता. या भरधाव रेल्वेने म्हशींना थेट उडवले. अपघाताचा आवाज एवढा मोठा होता की परिसरातील नागरिक धावत सुटले, मात्र तोपर्यंत चारही म्हशींनी जागच्या जागीच प्राण सोडले होते.
फेन्सिंगचा प्रश्न पुन्हा ऐरणीवर; रेल्वे प्रशासनाचे दुर्लक्ष? या भीषण दुर्घटनेनंतर स्थानिक नागरिकांनी रेल्वे प्रशासनाविरोधात तीव्र संताप व्यक्त केला आहे. राजापूर आणि लांजा तालुक्यातून जाणाऱ्या या रेल्वे मार्गाच्या दोन्ही बाजूंना अनेक किलोमीटरपर्यंत कोणतीही संरक्षक भिंत किंवा लोखंडी जाळी (फेन्सिंग) बसवण्यात आलेली नाही. कोकणातील ग्रामीण भागात डिसेंबर महिन्यानंतर गुरे मोकाट सोडण्याची किंवा मोकळे चरू देण्याची जुनी प्रथा आहे. त्यातच पावसाळ्यात सर्वत्र हिरवे गवत उगवत असल्याने चाऱ्याच्या शोधात ही जनावरे सहजपणे रेल्वे रुळांपर्यंत पोहोचतात. यापूर्वीही अशा अनेक दुर्घटनांमध्ये शेतकऱ्यांचे बैल, गायी आणि म्हशी गाड्यांखाली चिरडून मरण पावल्या आहेत.
नियम असा की शेतकऱ्याचे कंबरडेच मोडणार! या संपूर्ण प्रकरणातील सर्वात क्रूर वास्तव म्हणजे, रेल्वेच्या धडकेत जर शेतकऱ्याची जनावरे दगावली, तर रेल्वे प्रशासनाच्या नियमांनुसार शेतकऱ्याला एका पैशाचीही नुकसानभरपाई मिळत नाही. उलट काही वेळा रेल्वेच्या कामात अडथळा आणल्याचे गुन्हे दाखल होण्याची भीती असते. आधीच शेती आणि दुग्ध व्यवसायातून जेमतेम प्रपंच चालवणाऱ्या कोकणातील शेतकऱ्याला या नियमांमुळे दुहेरी फटका बसत आहे. वारंवार मागणी करूनही रेल्वेने या मार्गावर अद्याप कोणतीही कायमस्वरूपी सुरक्षा उपाययोजना केलेली नाही.
ग्रामस्थांची संतप्त मागणी सध्या घडलेल्या या घटनेमुळे मोसम आणि तळगाव परिसरातील शेतकरी प्रचंड चिंतेत आहेत. भविष्यात अशा घटना घडू नयेत म्हणून रेल्वे मार्गालगत तातडीने मजबूत संरक्षक फेन्सिंग उभारावे, अशी मागणी ग्रामस्थांनी केली आहे. तसेच, ज्या गरीब शेतकऱ्याचा जगण्याचा आधार हिरावला गेला आहे, त्याला विशेष बाब म्हणून शासनाने किंवा रेल्वेने योग्य ती आर्थिक मदत द्यावी, अशी आग्रही मागणी आता जोर धरू लागली आहे.
