रत्नागिरी: कोकणच्या अथांग समुद्रात मासेमारी करणाऱ्या आपल्या तरुण मच्छिमारांना आधुनिक तंत्रज्ञानाची जोड देण्यासाठी शासनाच्या मत्स्यव्यवसाय विभागाने एक अत्यंत महत्त्वाचे पाऊल उचलले आहे. ‘मत्स्यव्यवसाय प्रशिक्षण केंद्र, वर्सोवा (मुंबई)’ येथे सागरी मत्स्यव्यवसाय, नौकानयन (Navigation) आणि सागरी डिझेल इंजिनची देखभाल-दुरुस्ती या विषयांवर आधारित ६ महिन्यांचा विशेष प्रशिक्षण वर्ग सुरू होत आहे. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे हे प्रशिक्षण पूर्णपणे मोफत असणार आहे.
रत्नागिरीसह संपूर्ण कोकण किनारपट्टीवरील पात्र मच्छिमार तरुणांना या सुवर्णसंधीचा लाभ घेता यावा, यासाठी अधिकृत प्रवेश प्रक्रिया सुरू झाली असून १९ जून २०२६ पर्यंत अर्ज करण्याचे आवाहन करण्यात आले आहे.
🛠️ या प्रशिक्षणात नक्की काय शिकवले जाईल?
समुद्रात बोट घेऊन जाताना केवळ मासेमारी करून चालत नाही, तर अनेक तांत्रिक गोष्टींची माहिती असावी लागते. हेच लक्षात घेऊन या ६ महिन्यांच्या कोर्समध्ये थेअरी (सैद्धांतिक) अभ्यासासोबतच प्रत्यक्ष जहाजावर आणि कार्यशाळेत प्रॅक्टिकल (प्रात्यक्षिक) प्रशिक्षण दिले जाईल. यामध्ये खालील गोष्टींचा समावेश असेल:
-
नौकानयनाची मूलतत्त्वे (Fundamentals of Navigation): समुद्रात दिशा कशी ओळखायची, हवामानाचा अंदाज कसा घ्यायचा आणि सुरक्षित प्रवास कसा करायचा याचे तंत्र.
-
सागरी डिझेल इंजिनची माहिती: बोटीच्या डिझेल इंजिनचे विविध भाग आणि ते कसे काम करतात याचा सविस्तर अभ्यास.
-
देखभाल आणि दुरुस्ती: भरसमुद्रात अचानक इंजिनमध्ये बिघाड झाला, तर तो स्वतः कसा दुरुस्त करायचा (दैनंदिन मेंटेनन्स) याचे प्रात्यक्षिक धडे.
-
आधुनिक मासेमारी साधने (Modern Fishing Gears): तंत्रज्ञानाचा वापर करून कमी श्रमात जास्त मासेमारी कशी करावी, याची प्रगत माहिती.
📅 प्रशिक्षणाचा कालावधी
हा प्रशिक्षण कोर्स १ जुलै २०२६ ते ३१ डिसेंबर २०२६ असा एकूण ६ महिन्यांचा असेल. या काळात उमेदवारांना दर्जेदार आणि व्यावसायिक मार्गदर्शन दिले जाईल.
📋 कोण करू शकते अर्ज? (पात्रतेचे निकष)
या प्रशिक्षणासाठी मत्स्यव्यवसाय विभागाने काही साधे पण महत्त्वाचे निकष ठरवले आहेत: १. वयोमर्यादा: अर्जदाराचे वय १८ ते ३५ वर्षांच्या दरम्यान असावे. २. शिक्षण: उमेदवार किमान चौथी (४ थी) उत्तीर्ण असावा. ३. अनुभव: उमेदवाराला मासेमारीचा किमान २ वर्षांचा प्रत्यक्ष अनुभव असावा. ४. शारीरिक पात्रता: उमेदवार प्रकृतीने सुदृढ असावा आणि त्याला समुद्रात उत्तम प्रकारे पोहता येणे अनिवार्य आहे. ५. कागदपत्रे: उमेदवाराकडे स्वतःचे बायोमेट्रिक ओळखपत्र किंवा तत्सम शासकीय ओळखपत्र असावे. ६. संस्थेची शिफारस: अर्जासोबत स्थानिक मच्छीमार सहकारी संस्थेचे शिफारस पत्र जोडणे आवश्यक आहे. ७. विशेष सवलत: दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) कुटुंबातील अर्जदारांनी गटविकास अधिकाऱ्यांचे (BDO) प्रमाणपत्र जोडणे गरजेचे आहे.
📍 अर्ज कुठे आणि कधीपर्यंत करायचा?
इच्छुक तरुणांनी आपला अर्ज सर्व आवश्यक कागदपत्रांसह आणि मच्छीमार सहकारी संस्थेच्या शिफारस पत्रासह १९ जून २०२६ पर्यंत खालील पत्त्यावर प्रत्यक्ष जाऊन किंवा टपालाने (Post) पाठवायचा आहे:
अर्ज पाठवण्याचा पत्ता: मत्स्यव्यवसाय प्रशिक्षण केंद्र, पांडुरंग रामले मार्ग, तेरे गल्ली, वर्सोवा, मुंबई – ४०००६१.
अधिक माहितीसाठी संपर्क: या प्रवेश प्रक्रियेबाबत मनात काही शंका असल्यास किंवा अधिक माहिती हवी असल्यास, तुम्ही मत्स्यव्यवसाय प्रशिक्षण अधिकारी विजय कोळगे किंवा यांत्रिकी निर्देशक जयहिंद सूर्यवंशी यांच्याशी थेट संपर्क साधू शकता.
कोकणातील तरुण मच्छिमारांनी या मोफत संधीचा फायदा घेऊन आपल्या व्यवसायाला आधुनिकतेची जोड द्यावी, हीच या उपक्रमामागची भावना आहे!
