रत्नागिरी: महाराष्ट्राच्या ग्रामीण भागाची जीवनवाहिनी मानली जाणारी ‘लालपरी’ सध्या गंभीर आर्थिक संकटाचा सामना करत आहे. महाराष्ट्र राज्य मार्ग परिवहन महामंडळाला (MSRTC) जुलै महिन्यात प्रचंड आर्थिक फटका बसला असून, यामध्ये कोकणातील रत्नागिरी विभाग तब्बल ९ कोटी ३२ लाख रुपयांच्या तोट्यासह राज्यात तिसऱ्या क्रमांकावर गेला आहे. या यादीत नाशिक विभाग सर्वाधिक तोट्यासह पहिल्या क्रमांकावर आहे, तर कोल्हापूर, सातारा आणि सांगली या विभागांनाही मोठ्या नुकसानीला सामोरे जावे लागले आहे.
तोट्याची मुख्य कारणे: लालपरी का मागे पडतेय?
रत्नागिरी जिल्ह्यात एसटी सेवा डबघाईला येण्यामागे अंतर्गत समस्या आणि व्यवस्थापनातील त्रुटी कारणीभूत ठरल्या आहेत:
-
अपुऱ्या आणि भंगार झालेल्या बसेस:
विभागातील अनेक जुन्या गाड्यांचे आयुष्य संपल्याने त्या भंगारात काढण्यात आल्या आहेत. काही नव्या बसेस ताफ्यात दाखल झाल्या असल्या, तरी प्रवाशांच्या वाढत्या मागणीच्या तुलनेत ही संख्या अजूनही खूपच तोकडी आहे.
-
कर्मचाऱ्यांची तीव्र टंचाई:
चालक (ड्रायव्हर), वाहक (कंडक्टर) आणि कार्यशाळेतील यांत्रिक कर्मचाऱ्यांची पदे मोठ्या प्रमाणावर रिक्त आहेत. मनुष्यबळाअभावी अनेक मार्गांवरील फेऱ्या वेळेवर चालवणे प्रशासनाला कठीण जात आहे.
-
प्रवाशांची खासगी वाहनांकडे वळलेली पावले:
बसेस वेळेवर न सुटणे, ऐनवेळी फेऱ्या रद्द होणे आणि गाड्यांची खस्ता झालेली अवस्था यामुळे प्रवाशांचा एसटीवरील विश्वास कमी होत आहे. वेळेची बचत आणि सोयीसाठी नागरिक आता वडाप, मिनीबसेस आणि इतर खासगी वाहनांचा पर्याय निवडत आहेत.
एसटीला तोट्यातून बाहेर काढण्यासाठी काय करता येईल?
रत्नागिरी विभागाला पुन्हा नफ्याच्या मार्गावर आणण्यासाठी काही ठोस आणि तातडीच्या उपाययोजना करण्याची गरज व्यक्त केली जात आहे:
-
शहरी बससेवेचे हस्तांतरण: शहरातील स्थानिक वाहतुकीची जबाबदारी नगरपरिषदेकडे सोपवून एसटीने दुर्गम व ग्रामीण भागातील प्रवाशांवर अधिक लक्ष केंद्रित करावे.
-
रिक्त पदांची तातडीने भरती: चालक, वाहक आणि दुरुस्ती कर्मचाऱ्यांची रिक्त पदे त्वरित भरल्यास फेऱ्यांचे नियोजन सुरळीत होईल.
-
आधुनिक व ई-बसेसचा समावेश: ताफ्यात नव्या आरामदायी आणि पर्यावरणपूरक ई-बसेसचा समावेश करून गर्दीच्या मार्गांवर फेऱ्या वाढवणे.
-
अचूक नियोजन व तक्रार निवारण: प्रवाशांच्या वेळेनुसार गाड्यांचे वेळापत्रक आखणे आणि तक्रारींचे तत्परतेने निवारण करून प्रवाशांचा विश्वास पुन्हा संपादन करणे.
योग्य नियोजन, नवीन गाड्यांची उपलब्धता आणि सक्षम मनुष्यबळ मिळाल्यास कोकणची लाडकी लालपरी लवकरच या आर्थिक संकटातून बाहेर पडेल, अशी आशा व्यक्त केली जात आहे.
