रत्नागिरी: निसर्गाच्या लहरीपणा आणि पर्जन्यमानातील बदलांमुळे कोकणातही आता पाण्याचे संकट गडद होऊ लागले आहे. रत्नागिरी तालुक्यात आगामी काळात भीषण पाणीटंचाई निर्माण होण्याची दाट शक्यता असून, भूजल सर्वेक्षण विभागाच्या अहवालानुसार तालुक्यातील तब्बल ३७ गावांवर टंचाईचे सावट ओढवले आहे. ऐन उन्हाळ्यात हा आकडा आणखी वाढण्याची भीती व्यक्त होत असून, या पार्श्वभूमीवर प्रशासनाने आतापासूनच कंबर कसली आहे.
रत्नागिरी पंचायत समितीच्या नुकत्याच पार पडलेल्या विशेष आढावा बैठकीत या गंभीर परिस्थितीचा सखोल आढावा घेण्यात आला. बैठकीत पाणीटंचाई निवारणाच्या उपाययोजनांबरोबरच एसटी बससेवा, स्मार्ट कार्डचा घोळ आणि दिवाळी सणासाठी सोडण्यात येणाऱ्या जादा गाड्यांबाबतही महत्त्वपूर्ण चर्चा झाली.
तीन टप्प्यांत ३७ गावांमध्ये टंचाईची शक्यता
भूजल सर्वेक्षण विभागाच्या अहवालानुसार, गेल्या ५ वर्षांतील विहिरींमधील पाण्याची पातळी आणि स्थानिक निरीक्षणांच्या आधारावर टंचाईग्रस्त गावांची तीन टप्प्यांत वर्गवारी करण्यात आली आहे:
-
पहिला टप्पा (ऑक्टोबर ते डिसेंबर २०२६): या सुरुवातीच्या काळात तालुक्यातील सुमारे १२ गावांमध्ये पाणीटंचाई भासण्याची शक्यता आहे.
-
दुसरा टप्पा (जानेवारी ते मार्च २०२७): या कालावधीत आणखी १३ गावांना पाण्याच्या तीव्र टंचाईची झळ बसू शकते.
-
तिसरा टप्पा (एप्रिल ते जून २०२७): उन्हाळ्याच्या अखेरच्या आणि कठीण काळात उर्वरित १२ गावे टंचाईच्या छायेत येणार आहेत.
प्राथमिक अंदाजानुसार ३७ गावांचा यात समावेश असला, तरी उन्हाळ्याची तीव्रता वाढल्यास हा आकडा चाळीशीपार जाण्याची भीती व्यक्त केली जात आहे.
टँकरसोबतच विहिरी आणि कूपनलिकांच्या अधिग्रहणावर भर
पाण्याच्या या संकटावर तातडीने मात करण्यासाठी केवळ कागदी घोडे न नाचवता प्रशासनाने ठोस पावले उचलण्यास सुरुवात केली आहे. टंचाईग्रस्त भागात केवळ शासकीय टँकरांवर अवलंबून न राहता स्थानिक स्तरावरील विहिरी आणि कूपनलिका (Borewells) तातडीने अधिग्रहित करण्याचे निर्देश देण्यात आले आहेत.
टँकर मंजुरीमध्ये कोणताही विलंब होऊ नये म्हणून संबंधित अभियंत्यांनी प्रत्यक्ष ‘स्पॉट पाहणी’ (जागा karun पाहणी) करून त्वरित अहवाल सादर करावा, अशी सक्त ताकीद पंचायत समितीचे सभापती प्रवीण पांचाळ यांनी दिली. तसेच, जिल्हा परिषद आणि पंचायत समितीच्या माध्यमातून अर्धवट राहिलेल्या नळ पाणीपुरवठा योजना तातडीने मार्गी लावण्याचे आश्वासन यावेळी देण्यात आले. कामे टाळणाऱ्या किंवा निष्काळजीपणा करणाऱ्या ठेकेदारांना कसल्याही परिस्थितीत पाठीशी घातले जाणार नाही, असा इशाराही त्यांनी दिला.
दिवाळीसाठी एसटीच्या जादा गाड्या; स्मार्ट कार्डचा घोळ मिटला
या बैठकीत केवळ पाण्यापुरतेच नव्हे, तर प्रवाशांच्या हालअपेष्टांवरही चर्चा झाली. आगामी दिवाळी सणानिमित्त प्रवाशांची होणारी गर्दी लक्षात घेता, ५ नोव्हेंबरपासून पंढरपूर आणि पुणे मार्गावर विशेष जादा बसगाड्या सोडण्यात येणार आहेत. प्रवाशांनी या सुविधेचा जास्तीत जास्त लाभ घ्यावा, असे आवाहन प्रशासनाकडून करण्यात आले आहे.
तसेच, मागील काही दिवसांपासून प्रवाशांसाठी डोकेदुखी ठरलेला एसटीच्या स्मार्ट कार्डचा घोळ आता अखेर मिटला आहे. नवीन कार्डधारकांना दिलेल्या पावतीवरील क्यूआर कोड (QR Code) द्वारे आता सवलत मिळण्याचा मार्ग सुकर झाला आहे. ज्या मशिनमध्ये तांत्रिक अडचणी किंवा कॅमेऱ्यांचे प्रॉब्लेम आहेत, ते भाग तातडीने दुरुस्त किंवा बदलण्याचे काम सुरू असल्याची माहिती एसटी प्रशासनाकडून देण्यात आली आहे.
