कोकण म्हटलं की डोळ्यांसमोर येतो तो कोसळणारा मुसळधार पाऊस आणि चहूबाजूंनी वाहणारे पाण्याचे झरे. पण सध्या रत्नागिरी जिल्ह्यातून समोर आलेले वास्तव मनाला चटका लावणारे आहे. मे महिन्यातील वळीव पाऊस, अवकाळी सरी आणि देशात मान्सूनचे आगमन होऊनही रत्नागिरीतील ग्रामीण भागाचा पाण्याचा संघर्ष अजूनही संपलेला नाही. उलट, पावसाळ्याचे दिवस सुरू झाले तरी पाण्यासाठीची वणवण दिवसेंदिवस अधिकच तीव्र होत चालली आहे.
सध्याच्या घडीला जिल्ह्यातील ६४ गावांमधील तब्बल १५१ वाड्यांमध्ये पिण्याच्या पाण्याची तीव्र टंचाई निर्माण झाली आहे. या दुर्गम आणि डोंगराळ भागातील सुमारे ४५,८८३ नागरिकांना थेंब थेंब पाण्यासाठी टँकरवर अवलंबून राहावे लागत आहे. या नागरिकांची तहान भागवण्यासाठी जिल्हा प्रशासनाने १५ खाजगी आणि ३ शासकीय अशा एकूण १८ टँकरद्वारे युद्धपातळीवर पाणीपुरवठा सुरू ठेवला आहे.
एकच जिल्हा, दोन टोकाचे हवामान! भौगोलिक परिस्थितीमुळे रत्नागिरी जिल्ह्यात सध्या निसर्गाचा एक अजब खेळ पाहायला मिळत आहे. एकीकडे मान्सूनच्या पावसाने काही भागांत हजेरी लावली आहे, तर दुसरीकडे कमाल तापमानात प्रचंड वाढ झाली आहे. या कडक उन्हामुळे ग्रामीण भागातील पाण्याचे मुख्य स्त्रोत जसे की विहिरी, नद्या, सार्वजनिक तलाव आणि पाझर तलाव कोरडे ठणठणीत पडले आहेत. भूगर्भातील पाणीपातळी खालावल्याने पावसाच्या सुरुवातीला पाण्याचा प्रश्न सुटण्याऐवजी तो अधिकच जटील झाला आहे.
टँकरच्या फेऱ्यांमध्ये मोठी वाढ गेल्या दोन आठवड्यांपासून जरी टँकरची संख्या १८ वर स्थिर असली, तरी पाणीटंचाईचा सामना करणाऱ्या वाड्यांची संख्या वाढल्यामुळे टँकरच्या दैनंदिन फेऱ्या वाढवाव्या लागत आहेत. टंचाईग्रस्त वाड्यांनी आता १५१ चा आकडा पार केला असून, या दुर्गम भागात पाणी पोहोचवण्यासाठी टँकर्सनी आतापर्यंत तब्बल २,६५३ फेऱ्या पूर्ण केल्या आहेत. जून महिना अर्धा संपत आला तरी ग्रामीण जनतेचे डोळे पावसाऐवजी पाणी आणणाऱ्या टँकरकडे लागले आहेत.
लांजा-राजापूरला दिलासा, इतर तालुक्यांत चिंता एकत्रितपणे संपूर्ण जिल्हा पाणीटंचाईचा सामना करत असताना, लांजा आणि राजापूर या दोन तालुक्यांमध्ये मात्र अद्याप एकही टँकर सुरू करावा लागलेला नाही. या दोन भागांतील प्रादेशिक पाणीपुरवठा योजना तूर्तास सुरळीत सुरू असल्याने तिथे पाण्याची टंचाई जाणवलेली नाही. परंतु, उर्वरित तालुक्यांची परिस्थिती बिकट आहे. जोपर्यंत संपूर्ण जिल्ह्यात दमदार पाऊस पडून पाण्याचे हे नैसर्गिक स्त्रोत पुन्हा जिवंत होत नाहीत, तोपर्यंत हे टँकर्स असेच सुरू ठेवावे लागतील, अशी माहिती प्रशासकीय सूत्रांनी दिली आहे.

