कोकणातील निळाशार समुद्र आणि गणपतीपुळेचा विस्तीर्ण किनारा नेहमीच पर्यटकांना भुरळ पाडतो. पण याच सुंदर किनाऱ्यावर कधीकधी काळ सुळका मारतो आणि आनंदाच्या सहलीचे रूपांतर दुःखात होते. काही दिवसांपूर्वीच पाच तरुणांचा समुद्रात बुडून झालेला मृत्यू सर्वांच्याच मनाला चटका लावून गेला. अशा दुर्घटना पुन्हा घडू नयेत आणि पर्यटकांचा प्रवास अधिक सुरक्षित व्हावा, यासाठी रत्नागिरी पोलीस प्रशासनाने एक अत्यंत कौतुकास्पद आणि आधुनिक पाऊल उचलले आहे.
आता गणपतीपुळेच्या सुरक्षेसाठी केवळ माणसांचे डोळे नाही, तर आधुनिक विज्ञानाचे ‘स्मार्ट’ डोळे पहारा देणार आहेत. रत्नागिरीचे पोलीस अधीक्षक नितीन बगाटे यांनी गणपतीपुळे समुद्रकिनाऱ्यावर देशातील पहिले ‘रोबोटिक वॉटर पार्क’ (अत्याधुनिक रोबोटिक सुरक्षा यंत्रणा) उभारण्याचा एक महत्त्वाकांक्षी प्रस्ताव जिल्हाधिकाऱ्यांकडे सादर केला आहे.
कसं असेल हे ‘रोबोटिक वॉटर पार्क’ आणि त्याचा काय फायदा होईल?
हा कोणताही मनोरंजनाचा पार्क नसून, कृत्रिम बुद्धिमत्ता (AI) आणि रोबोटिक्सवर आधारित एक मजबूत सुरक्षा कवच आहे. बऱ्याचदा पर्यटकांना समुद्रातील भरती-ओहोटीचा किंवा पाण्याच्या अंतर्गत प्रवाहांचा अंदाज येत नाही. अशा वेळी ही यंत्रणा कशी काम करेल ते पाहूया:
-
२४ तास ड्रोनचा पहारा: किनाऱ्यावरील धोकादायक आणि पर्यटकांना जाण्यास बंदी असलेल्या भागांवर ड्रोनद्वारे सतत नजर ठेवली जाईल.
-
स्मार्ट सेन्सर्स आणि अलर्ट: जर एखादा पर्यटक नकळतपणे जास्त खोल पाण्यात किंवा धोक्याच्या पातळीच्या पुढे गेला, तर तिथे असलेले सेन्सर्स तात्काळ धोक्याची पूर्वसूचना (Alert) देतील.
-
रोबोटिक बचाव उपकरणे: समुद्रात कोणी अडचणीत सापडल्यास, पारंपरिक पद्धतीपेक्षा कित्येक पटीने वेगाने ही रोबोटिक उपकरणे पाण्याच्या प्रवाहात उतरून थेट त्या व्यक्तीपर्यंत पोहोचू शकतील. यामुळे अगदी काही सेकंदांतच वाचवण्याचे काम (Rescue Operation) सुरू होईल.
पोलीस अधीक्षक नितीन बगाटे यांनी विश्वास व्यक्त केला आहे की, जिल्हा प्रशासनाकडून या प्रस्तावाला मंजुरी मिळाल्यानंतर हा प्रकल्प प्रत्यक्षात येईल. हा प्रकल्प यशस्वी झाल्यास, गणपतीपुळे हे केवळ पर्यटनासाठीच नाही, तर पर्यटकांच्या हाय-टेक सुरक्षेसाठी संपूर्ण महाराष्ट्रात आणि देशात एक ‘आदर्श मॉडेल’ ठरेल.

