रत्नागिरी: कोकणातील आरोग्य व्यवस्था आणि वैद्यकीय शिक्षणाचा दर्जा अधिक भक्कम करण्याच्या दृष्टीने एक महत्त्वपूर्ण आणि आनंदाची बातमी समोर आली आहे. रत्नागिरीतील शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय व रुग्णालयाच्या (GMC) शिरपेचात आणखी एक मानाचा तुरा रोवला गेला असून, येथील विद्यार्थ्यांसाठी ९ कोटी ४९ लाख रुपये खर्चाची अत्याधुनिक ‘स्किल लॅब’ (Skill Lab) मंजूर करण्यात आली आहे.
वैद्यकीय शिक्षण व आयुष आयुक्तालयामार्फत या प्रकल्पाचा अधिकृत पुरवठा आदेश (Purchase Order) जारी करण्यात आला आहे. यामुळे भावी डॉक्टरांना थेट रुग्णांवर उपचार करण्यापूर्वी अत्याधुनिक तंत्रज्ञानाच्या मदतीने प्रत्यक्ष सराव करण्याची सुवर्णसंधी मिळणार आहे.
‘टर्न की’ तत्त्वावर उभारणी; जालन्याच्या कंपनीला कंत्राट
महाराष्ट्र शासनाच्या वैद्यकीय शिक्षण व आयुष संचालनालयाने २२ जुलै २०२६ रोजी यासंदर्भातील प्रशासकीय आदेश जारी केले आहेत. या निर्णयानुसार, ‘टर्न की’ (Turnkey) तत्त्वावर ही भव्य लॅब उभारण्याचे कंत्राट जालन्यातील मेसर्स गस्टो फार्मा या कंपनीला देण्यात आले आहे.
विशेष म्हणजे, केवळ रत्नागिरीच नव्हे तर नांदेड येथील डॉ. शंकरराव चव्हाण शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालय आणि अमरावती येथील शासकीय वैद्यकीय महाविद्यालयातही अशाच प्रकारच्या हाय-टेक स्किल लॅब उभारल्या जात आहेत. या तिन्ही महाविद्यालयांमधील प्रकल्पांसाठी शासनाने एकूण २८ कोटी ४७ लाख रुपये एवढ्या मोठ्या निधीची तरतूद केली आहे.
२७ प्रकारची आधुनिक उपकरणे आणि कृत्रिम मानवी मॉडेल्स (Simulators)
विद्यार्थ्यांना अगदी प्रत्यक्ष रुग्णालयासारखाच वैद्यकीय अनुभवाचा सराव करता यावा, यासाठी या लॅबमध्ये २७ विविध प्रकारची अत्याधुनिक उपकरणे आणि उच्च दर्जाचे सिम्युलेटर्स (मॅनेकिन्स) उपलब्ध केले जाणार आहेत. यामध्ये प्रामुख्याने खालील उपकरणांचा समावेश आहे:
-
अॅडव्हान्स बर्थिंग सिम्युलेटर: कठीण प्रसंगांतील प्रसूती प्रक्रिया आणि त्यादरम्यान घ्यायची काळजी याचा अचूक प्रात्यक्षिक सराव करण्यासाठी.
-
नेओनेटल रेससिटेशन ट्रेनर: नवजात बालकांना आपत्कालीन परिस्थितीत तातडीने वैद्यकीय मदत देण्याचे प्रशिक्षण.
-
कार्डियाक मॅनेकिन: हृदयविकाराच्या रुग्णांवर त्वरित आणि अचूक उपचार करण्यासाठीचे मॉडेल.
-
ऑप्थाल्मिक एक्झामिनेशन ट्रेनर: डोळ्यांचे विविध आजार तपासणे आणि त्यांचे निदान शिकण्यासाठी.
-
आयव्ही आर्म व सुचरिंग मॉडेल्स: रक्ताचे नमुने घेणे, सलाईन लावणे तसेच शस्त्रक्रियेनंतर टाके घालण्याचा सराव करण्यासाठी विशेष कृत्रिम हात आणि त्वचेचे मॉडेल्स.
प्रशिक्षणाची वेळ आणि देखभाल-दुरुस्तीची हमी
कंत्राटातील अटींनुसार, देशांतर्गत उपकरणांची डिलिव्हरी ३६ आठवड्यांत, तर परदेशातून मागवण्यात येणाऱ्या उपकरणांची डिलिव्हरी ४४ आठवड्यांच्या आत पूर्ण करणे बंधनकारक असणार आहे. या सर्व उपकरणांना २ वर्षांची संपूर्ण वॉरंटी आणि पुढील ८ वर्षांसाठी नियमित देखभाल व दुरुस्तीची (AMC) हमी देण्यात आली आहे, ज्यामुळे ही लॅब दीर्घकाळ अविरत सेवेत राहील.
विद्यार्थ्यांचा आत्मविश्वास वाढणार, रुग्णसेवेला गती मिळणार
वैद्यकीय क्षेत्रात अचूकतेला अनन्यसाधारण महत्त्व असते. अनेकदा नवीन विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष रुग्णांवर उपचार करताना भीती किंवा दडपण जाणवते. मात्र, या स्किल लॅबमधील सिम्युलेटरच्या मदतीने विद्यार्थी वेगवेगळ्या वैद्यकीय परिस्थितींचा वारंवार सराव करू शकतील. यामुळे त्यांच्यातील तांत्रिक कौशल्य, निर्णयक्षमता आणि आत्मविश्वास मोठ्या प्रमाणावर वाढेल.
रत्नागिरीसारख्या किनारपट्टीच्या आणि ग्रामीण पार्श्वभूमी असलेल्या जिल्ह्यात ही जागतिक दर्जाची लॅब साकारत असल्याने, भविष्यात या भागातील रुग्णांना अधिक कुशल आणि अनुभवी डॉक्टरांकडून आरोग्यसेवा मिळण्यास मोठी मदत होणार आहे.
