रत्नागिरी जिल्ह्यातील खेड तालुक्यात असणाऱ्या प्रसिद्ध लोटे-परशुराम औद्योगिक वसाहतीमधून (MIDC) एक मोठी बातमी समोर येत आहे. लोटे परिसरातील कारखान्यांमधून निघणाऱ्या सांडपाण्यावर प्रक्रिया करणारा अत्यंत महत्त्वाचा प्रकल्प म्हणजेच ‘कॉमन इफ्लुएंट ट्रीटमेंट प्लांट’ (CETP) आता थेट महाराष्ट्र औद्योगिक विकास महामंडळाच्या (MIDC) ताब्यात जाण्याची दाट शक्यता निर्माण झाली आहे.
भाजपचे नेते आणि आमदार प्रमोद जठार यांनी या संदर्भात राज्याचे उद्योगमंत्री डॉ. उदय सामंत यांची भेट घेऊन एक सविस्तर निवेदन दिले होते. लोटे परिसरातील प्रदूषण रोखण्यासाठी आणि येथील नागरिकांच्या आरोग्यासाठी हा प्रकल्प एमआयडीसीने स्वतः चालवावा, अशी आग्रही मागणी त्यांनी केली होती. या मागणीचे गांभीर्य ओळखून उद्योगमंत्री उदय सामंत यांनी तातडीने एमआयडीसीच्या मुख्य कार्यकारी अधिकाऱ्यांना (CEO) या हस्तांतराबाबतचा सविस्तर प्रस्ताव सादर करण्याचे थेट निर्देश दिले आहेत. खेडचे माजी नगराध्यक्ष वैभव खेडेकर यांनी या महत्त्वपूर्ण घडामोडीची माहिती प्रसारमाध्यमांना दिली.
सध्याच्या व्यवस्थापनावर प्रश्नचिन्ह का?
लोटे-परशुराम एमआयडीसीमधील हा सांडपाणी प्रक्रिया प्रकल्प (CETP) सध्या एका सहकारी तत्त्वावरील संस्थेमार्फत चालवला जातो. या संस्थेच्या संचालक मंडळावर स्थानिक उद्योगांचेच प्रतिनिधी कार्यरत आहेत. मात्र, गेल्या काही काळापासून या प्रकल्पाच्या कारभारावर गंभीर प्रश्न उपस्थित केले जात आहेत.
आमदार प्रमोद जठार यांनी आपल्या निवेदनात नमूद केले की, उद्योगांकडून खर्चात बचत करण्याच्या नादात सांडपाण्यावर योग्य ती रासायनिक प्रक्रिया केली जात नाही. तसेच यंत्रसामग्रीची नियमित देखभाल आणि प्रदूषण नियंत्रणासाठी आवश्यक असणाऱ्या उपाययोजनांकडे डोळेझाक केली जात असल्याच्या तक्रारी वारंवार येत आहेत. पर्यावरणीय नियमांचे काटेकोर पालन होत नसल्याने परिसरातील जलस्रोत, शेती आणि स्थानिक नागरिकांचे आरोग्य धोक्यात आले आहे. हा कारभार अधिक पारदर्शक आणि सक्षम असणे गरजेचे आहे.
एमआयडीसी का ठरू शकते उत्तम पर्याय?
एमआयडीसी ही शासकीय संस्था असल्याने त्यांच्याकडे अत्याधुनिक तांत्रिक क्षमता, तज्ज्ञ इंजिनिअर्स आणि प्रशिक्षित मनुष्यबळ आधीपासूनच उपलब्ध आहे. हा सांडपाणी प्रकल्प जर पूर्णपणे एमआयडीसीच्या नियंत्रणाखाली आला, तर प्रदूषण नियंत्रण मंडळाच्या (MPCB) कडक नियमांनुसार सांडपाण्यावर योग्य ती प्रक्रिया केली जाईल. यामुळे कोणाचीही मनमानी चालणार नाही आणि प्रदूषणाचा प्रश्न कायमचा मिटू शकेल, असा विश्वास जठार यांनी व्यक्त केला आहे.
लवकरच होणार ऐतिहासिक निर्णय!
उद्योगमंत्र्यांच्या आदेशानंतर आता प्रशासकीय पातळीवर वेगाने हालचाली सुरू झाल्या आहेत. एमआयडीसीचे मुख्य कार्यकारी अधिकारी या प्लांटच्या हस्तांतराचा कायदेशीर आणि तांत्रिक प्रस्ताव तयार करत आहेत. त्यामुळे येत्या काही दिवसांत लोटे-परशुराम एमआयडीसीच्या सांडपाणी व्यवस्थापनाबाबत एक मोठा आणि ऐतिहासिक निर्णय पाहायला मिळू शकतो. या निर्णयामुळे लोटे परिसरातील वाढत्या प्रदूषणाला अखेर चाप बसेल, अशी आशा स्थानिक नागरिकांमधून व्यक्त केली जात आहे.
