कोकणच्या निसर्गरम्य किनाऱ्यावर आणि रत्नागिरी जिल्ह्यातील ऐतिहासिक ‘मालगुंड’ या गावात आता वन्यजीव आणि सागरी जगाची अद्भुत सफर पर्यटकांना अनुभवता येणार आहे. महाराष्ट्र शासनाच्या सार्वजनिक बांधकाम विभागाने (PWD) मालगुंड येथे उभारण्यात येणाऱ्या अतिभव्य अशा ‘मालगुंड प्राणी संग्रहालयाच्या’ (Malgund Zoo Project) बांधकामासाठी अखेर अधिकृत ई-निविदा जाहीर केली आहे.
जिल्ह्याचे पालकमंत्री उदय सामंत यांच्या विशेष पाठपुराव्यातून आणि पुढाकारातून हा महत्त्वाकांक्षी प्रकल्प आकारास येत आहे. या महाप्रकल्पासाठी तब्बल ११५ कोटी ४२ लाख ८७ हजार १५५ रुपयांच्या भरीव निधीची तरतूद करण्यात आली आहे. कंत्राटदाराला कामाचे आदेश (Work Order) मिळाल्यापासून पुढील २४ महिन्यांच्या आत, म्हणजेच दोन वर्षांत हे काम पूर्ण करण्याचे कडक उद्दिष्ट ठेवण्यात आले आहे.
आर्थिक आणि तांत्रिक ताकद!
या भव्य प्रकल्पाची रचना केवळ कागदावर नाही, तर तांत्रिकदृष्ट्या अतिशय मजबूत असणार आहे. एकूण निधीपैकी तब्बल १ अब्ज १ कोटी ५३ लाख रुपये हे केवळ नागरी बांधकामासाठी (Civil Work) खर्च केले जातील. तर प्राणी आणि पर्यटकांच्या सोयीसाठी अत्याधुनिक प्रकाश योजना आणि विजेच्या कामांसाठी १३ कोटी २९ लाख रुपये खर्च होणार आहेत. हे काम आंतरराष्ट्रीय दर्जाचे व्हावे म्हणून दर्जेदार काँक्रीट आणि शेकडो टन टीएमटी स्टीलचा वापर केला जाणार आहे.
हिंस्र पशूंचा नैसर्गिक अधिवास आणि भव्य ‘पक्षीघर’
प्राण्यांना पिंजऱ्यात डांबून न ठेवता, त्यांना जंगलासारखाच फील यावा यासाठी आंतरराष्ट्रीय मानकांनुसार (International Standards) खुले आणि सुरक्षित ‘नैसर्गिक अधिवास’ तयार केले जाणार आहेत.
-
वन्य श्वापदे: वाघ, बिबट्या, अस्वल आणि लांडगा यांसारख्या हिंस्र प्राण्यांसाठी खास सुरक्षित झोन असतील.
-
शाकाहारी प्राणी: नीलगाय, देखणी काळवीट, चितळ आणि सांबर यांच्यासाठी विस्तीर्ण मोकळी कुरणे राखीव असतील.
-
रेप्टाईल हाऊस व पक्षीघर: सरपटणाऱ्या प्राण्यांसाठी आधुनिक ‘रेप्टाईल हाऊस’ आणि दुर्मिळ, रंगीबेरंगी पक्ष्यांच्या किलबिलाटाने सजलेले एक अवाढव्य ‘एव्हिएरी’ (पक्षीघर) येथे उभारले जाणार आहे.
मुख्य आकर्षण: देशातील सर्वोत्तम ‘टनेल अॅक्वेरियम’!
या संग्रहालयाचे सर्वात मोठे युनिक सेलिंग पॉईंट (USP) असेल ते म्हणजे तेथील भव्य बोगदा मत्स्यालय (Tunnel Aquarium). पर्यटकांना पाण्याखाली चालण्याचा थरारक अनुभव देण्यासाठी इथे दोन वेगळे झोन असतील: १. सी वॉटर मरीन कम्युनिटी टनेल: जिथे समुद्रातील अथांग जीवसृष्टी आणि रंगीबेरंगी मासे अगदी जवळून पाहता येतील. २. फ्रेशवॉटर मॉन्स्टर टनेल: जिथे गोड्या पाण्यातील महाकाय आणि दुर्मिळ जलचरांचे दर्शन घडेल. हा टनेल अॅक्वेरियम संपूर्ण देशातील पर्यटकांचे मुख्य आकर्षण ठरेल, असा विश्वास व्यक्त केला जात आहे.
हा प्रकल्प पूर्ण झाल्यानंतर गणपतीपुळे आणि मालगुंड परिसराला भेट देणाऱ्या पर्यटकांच्या संख्येत प्रचंड वाढ होईल. पर्यायाने स्थानिक रोजगार, हॉटेल्स आणि होमस्टे व्यवसायाला मोठी चालना मिळून कोकणच्या अर्थव्यवस्थेला एक नवी गती मिळेल यात शंका नाही!
