रत्नागिरी: नव्या शैक्षणिक वर्षाची सुरुवात आता काही दिवसांवर आली असून, शाळेची पहिली घंटा वाजण्यापूर्वीच रत्नागिरी जिल्ह्यातील हजारो विद्यार्थ्यांसाठी आणि त्यांच्या पालकांसाठी एक अतिशय आनंदाची बातमी समोर आली आहे. जिल्ह्यातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या शाळांमध्ये शिकणाऱ्या ६० हजार ४७६ पात्र विद्यार्थ्यांना यावर्षी शासनाकडून मोफत गणवेश दिले जाणार आहेत. विशेष म्हणजे, शैक्षणिक वर्ष सुरू होताच विद्यार्थ्यांना हे गणवेश मिळावेत यासाठी शासनाने १ कोटी ४५ लाख १४ हजार २४० रुपयांचा भरीव निधी मंजूर केला असून, तो थेट तालुकास्तरावर वितरितही करण्यात आला आहे.
नव्या वर्षाची गोड सुरुवात: ६० हजारांहून अधिक विद्यार्थ्यांना थेट लाभ समग्र शिक्षा अभियान आणि राज्य शासनाच्या मोफत गणवेश योजनेअंतर्गत ही अत्यंत महत्त्वपूर्ण तरतूद करण्यात आली आहे. प्रशासनाने या प्रक्रियेला गती दिली असून, शाळा सुरू होण्यापूर्वीच विद्यार्थ्यांच्या हातात नवीन कपडे पडावेत यासाठी जोरदार हालचाली सुरू केल्या आहेत. जिल्ह्यातील पहिली ते आठवीच्या वर्गात शिकणाऱ्या ६०,४७६ विद्यार्थ्यांना या योजनेचा थेट फायदा मिळणार आहे. ग्रामीण आणि आर्थिकदृष्ट्या दुर्बल घटकातील मुलांसाठी ही योजना म्हणजे नव्या शैक्षणिक वर्षाची एक सुंदर भेट ठरणार आहे.
पारदर्शकतेवर भर; पहिल्या गणवेशासाठी ८०% निधी आधीच वर्ग यंदाच्या प्रक्रियेत कोणताही उशीर किंवा गोंधळ होऊ नये म्हणून शासनाने एकूण मंजूर तरतुदीपैकी तब्बल ८० टक्के निधी पहिल्या टप्प्यातच मंजूर केला आहे. प्रतिगणवेश २४० रुपयांप्रमाणे एकूण १ कोटी ४५ लाख १४ हजार २४० रुपयांचा हा निधी तालुकास्तरावर पाठवण्यात आला आहे. सर्वात महत्त्वाची गोष्ट म्हणजे, या निधीचे वितरण ‘पीएफएमएस’ (PFMS – Public Financial Management System) या ऑनलाइन प्रणालीद्वारे थेट करण्यात आले आहे. यामुळे निधी वाटपात कमालीची पारदर्शकता येणार असून प्रत्यक्ष खरेदीला वेग मिळणार आहे.
कोणाकोणाला मिळणार हा हक्काचा गणवेश? शासनाच्या नियमांनुसार, या मोफत गणवेश योजनेचा लाभ खालील घटकांतील विद्यार्थ्यांना दिला जातो:
-
स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या (उदा. जिल्हा परिषद, नगरपरिषद) शाळांमध्ये शिकणाऱ्या सर्व मुली.
-
अनुसूचित जाती (SC) प्रवर्गातील सर्व विद्यार्थी.
-
अनुसूचित जमाती (ST) प्रवर्गातील सर्व विद्यार्थी.
-
दारिद्र्यरेषेखालील (BPL) कुटुंबांतील सर्व पात्र विद्यार्थी.
दोन गणवेश संचांचे नियोजन; पालकांच्या खिशाला मोठा दिलासा दरवर्षी जून महिना उजाडला की पालकांची मुलांच्या वह्या, पुस्तके, फी आणि मुख्यत्वे शालेय गणवेशासाठी पैशांची जुळवाजुळव करताना मोठी दमछाक होते. ग्रामीण भागात तर हा आर्थिक ताण अधिक जाणवतो. पालकांचा हाच भार हलका करण्यासाठी योजनेअंतर्गत प्रत्येक पात्र विद्यार्थ्याला दोन गणवेश संच देण्याचे नियोजन आहे. यासाठी प्रतिगणवेश ३०० रुपये याप्रमाणे एकूण दोन संचांसाठी ६०० रुपयांची तरतूद करण्यात आली आहे.
या शालेय शिक्षण विभागाच्या तत्परतेमुळे आणि वेळेत मिळालेल्या निधीमुळे ग्रामीण भागातील विद्यार्थ्यांची शाळेतील उपस्थिती वाढेल, तसेच गरिबीमुळे किंवा आर्थिक अडचणींमुळे होणारी शैक्षणिक गळती रोखण्यास मोठी मदत होईल, असा विश्वास शिक्षण क्षेत्रातील तज्ज्ञांनी व्यक्त केला आहे. आता शिक्षण विभागाने घेतलेल्या या वेगवान निर्णयामुळे यंदा शाळांच्या पहिल्याच दिवशी सरकारी शाळांमधील मुले नव्या कोऱ्या गणवेशात हसताना दिसतील, अशी आशा आहे.
