रत्नागिरीत जलसंकट! पाऊस लांबल्याने प्रमुख नद्या कोरड्या, पाणी पातळी शून्यावर

रत्नागिरी: गेल्या काही वर्षांत निसर्गाचे चक्र पार बदलून गेले आहे आणि याचाच मोठा फटका यंदा आपल्या कोकणला बसताना दिसत आहे. दरवर्षी जून महिना सुरू झाला की कोसळणाऱ्या पावसाच्या सरी आणि नद्यांना येणारे पूर हे कोकणचे नेहमीचे चित्र असते. मात्र, यंदा परिस्थिती अगदी उलटी झाली आहे. जूनचा पहिला आठवडा संपत आला तरी रत्नागिरी जिल्ह्यात अजूनही पावसाने दमदार हजेरी लावलेली नाही. परिणामी, जिल्ह्यातील जीवनवाहिनी असलेल्या प्रमुख नद्या आता कोरड्या पडण्याच्या मार्गावर आल्या असून संपूर्ण जिल्ह्यावर पाणीटंचाईचे सावट गडद झाले आहे.

🌡️ तापमान ३६ अंशांवर; पाण्याचे वेगाने बाष्पीभवन

सध्या रत्नागिरी जिल्ह्यात पावसाळी वातावरणाऐवजी कडक ऊन आणि असह्य दमटपणा (ह्युमिडिटी) जाणवत आहे. जिल्ह्याचे तापमान चक्क ३६ अंश सेल्सिअसच्या पार गेले आहे. या तीव्र उष्णतेमुळे नदी-नाले आणि धरणांमधील उरलासुरला पाणीसाठा वेगाने सुकत चालला आहे. हवेतील या बदलांमुळे भूगर्भातील (जमिनीखालील) पाण्याची पातळीही खालावली असून, ऐन पावसाळ्यात ग्रामीण भागाला पाण्यासाठी वणवण करावी लागत आहे. सध्या परिस्थिती हाताबाहेर जाऊ नये म्हणून प्रशासनातर्फे १८ टँकर्सद्वारे गावागावांत पाणीपुरवठा केला जात आहे.

📉 गेल्या वर्षीच्या तुलनेत यंदा अत्यंत कमी पाऊस

गेल्या वर्षी (२०२५) मे महिन्याच्या मध्यापासूनच मान्सूनपूर्व पावसाने कोकणात जोरदार बॅटिंग सुरू केली होती. १ आणि २ जूनपर्यंत जिल्ह्यात सरासरी ११.६१ मिमी पावसाची नोंद झाली होती. परंतु, यंदाच्या वर्षी याच काळात केवळ ०.५५ मिमी इतका नगण्य पाऊस पडला आहे. पावसाने दिलेल्या या ओढीमुळे निसर्गाचे गणित पूर्णपणे कोलमडले आहे.

💧 नद्यांची सद्यस्थिती: फक्त दोन नद्यांमध्येच पाणी!

प्रशासनाने घेतलेल्या आढाव्यानुसार, जिल्ह्यातील प्रमुख नद्यांमधील पाणी पातळी आता ‘डेड स्टोरेज’ म्हणजेच शून्यावर आली आहे.

• जगबुडी आणि काजळीचा दिलासा: खेड येथील जगबुडी नदीत ३.२५ मीटर आणि लांजा येथील काजळी नदीत ११.३० मीटर इतकाच पाणीसाठा शिल्लक आहे.

• या नद्या झाल्या पूर्ण कोरड्या: सोनवी, मुचकुंदी आणि शास्त्री नदीची पाणी पातळी आता अधिकृतपणे ‘शून्य’ झाली आहे. म्हणजेच या नद्यांमध्ये आता फक्त वाळू आणि दगड उरले आहेत.

• काठावर असलेल्या नद्या: वशिष्ठी, कोदवली आणि बावनदी या नद्यांमध्ये जेमतेम १ ते दीड टक्काच पाणी उरले आहे.

आता जर पुढील काही दिवसांत वरुणराजाने कृपा केली नाही, तर या नद्यांमधील उरलेला पाणीसाठाही पूर्णपणे संपून जाईल, अशी भीती प्रशासकीय सूत्रांनी व्यक्त केली आहे. कोकणवासीयांचे डोळे आता फक्त आणि फक्त आकाशाकडे लागले आहेत.